Vanaf 31 juli 2026 moeten fabrikanten in de hele EU je mobiel, tablet, tv of wasmachine ook na afloop van de garantie repareren tegen een redelijke prijs. Spanje heeft de regels echter nog niet in eigen wetgeving omgezet, wat onduidelijkheid oplevert voor de consument.

Vrijdag 31 juli markeert in theorie het einde van het wegwerpmodel voor elektronica. De Directiva (richtlijn) (UE) 2024/1799, bekend als het “recht op reparatie”, verplicht fabrikanten voortaan om reparaties aan te bieden voor bepaalde categorieën apparaten, ook als de wettelijke garantie al verstreken is. Denk aan smartphones, tablets, televisies en grote huishoudelijke apparaten zoals wasmachines en koelkasten.

Wie en wat: de Europese Unie legt fabrikanten een reparatieplicht op. Waarom: de wetgever wil een einde maken aan het fenomeen dat een reparatie kunstmatig duur wordt gemaakt, zodat de klant toch maar een nieuw toestel koopt. Wanneer: de deadline voor de lidstaten om de richtlijn om te zetten in nationale wetgeving verstrijkt op 31 juli 2026, al is Spanje daar nog niet in geslaagd.

Wat verandert er precies voor de consument?

De reparatie hoeft niet gratis te zijn. Fabrikanten mogen wel degelijk geld vragen voor het arbeidsloon en de onderdelen, maar de prijs moet redelijk zijn en de wachttijd acceptabel. Wat wél verdwijnt, is de mogelijkheid om een reparatie te weigeren omdat een onafhankelijke monteur er al eerder aan gewerkt heeft, of omdat er niet-originele, maar compatibele onderdelen in zitten. Ook technische blokkades die reparatie door derden onmogelijk maken, zijn straks verboden.

Voor apparaten die nog wél binnen de wettelijke garantie vallen, verandert er ook iets belangrijks. Kies je voor reparatie in plaats van vervanging, dan verlengt de verkoper de garantietermijn automatisch met minstens twaalf maanden vanaf het moment dat je het gerepareerde toestel terugkrijgt. Die regel geldt voor alle koopcontracten die vanaf 31 juli 2026 worden afgesloten. De gedachte erachter is simpel: niemand mag om die reden bang zijn om voor reparatie te kiezen in plaats van meteen een nieuw product te kopen.

Waarom loopt Spanje achter met de wetgeving?

Hier wringt de schoen. Volgens het Spaanse nieuwsmedium Que.es heeft Spanje de richtlijn tot op de dag van vandaag niet omgezet in nationale wetgeving. De maatregelen zijn wel verwerkt in het voorontwerp van de Ley de Consumo Sostenible (Wet Duurzame Consumptie), dat in juli 2025 een eerste goedkeuring kreeg, maar de definitieve wet staat nog altijd te wachten op het jaarlijkse wetgevingsplan van 2026.

Concreet betekent dit dat er, zolang het Boletín Oficial del Estado (Spaans staatsblad) de wet niet publiceert, geen Spaanse wet bestaat waarop je je als consument kunt beroepen. Wie na 31 juli een reparatie buiten garantie eist enkel op basis van de Europese richtlijn, komt in een juridisch grijs gebied terecht. Voor Nederlanders en Belgen met een vaste of tijdelijke woonplaats in Spanje is dat vervelend nieuws: net op het moment dat je zou verwachten dat je apparaat gewoon gerepareerd moet worden, blijkt de praktijk stroperiger dan de wet op papier belooft.

Meldt Spanje voor vrijdag geen nationale regelgeving bij de Europese Commissie, dan kan Brussel een inbreukprocedure starten wegens het niet tijdig omzetten van de richtlijn. Een directe boete valt er op 1 augustus niet te verwachten, maar bij aanhoudend uitstel kan de zaak uiteindelijk bij het Hof van Justitie van de EU belanden. Het patroon is bekend: ook bij het statiegeldsysteem voor flessen en blikjes haalde Spanje de eigen wettelijke deadline niet.

Wat betekent dit voor kapotte apparatuur nu al?

Voor wie nu een defect toestel heeft, verandert er in de praktijk voorlopig weinig. Zonder Spaanse uitvoeringswet valt er weinig af te dwingen bij een fabrikant die weigert. Wie zeker wil zijn van zijn rechten, doet er goed aan zich te wenden tot een consumentenorganisatie zoals de OCU (Organización de Consumidores y Usuarios) voor advies over de concrete situatie.

Toch is de richting duidelijk. Het label voor reparabilidad (herstelbaarheid), dat al langer op sommige smartphones te vinden is, laat zien dat fabrikanten steeds vaker gedwongen worden om producten te ontwerpen die eenvoudiger te repareren zijn. Een aankomende Europese norm voor uitneembare accu’s in mobiele apparaten zal dat effect nog versterken.

Voor kapotte apparaten die nu al niet meer te repareren zijn, blijft het advies hetzelfde: breng ze naar de punto limpio (milieupark) in plaats van bij het gewone huisvuil. In Spanje horen elektronica en accu’s namelijk niet bij het restafval, zoals blijkt uit de regels voor afvalscheiding in Spanje.

Voor Nederlanders en Belgen die eraan gewend zijn dat consumentenrechten in eigen land vaak sneller en duidelijker geregeld zijn, zoals bij het gratis kraanwater in de Spaanse horeca, voelt deze vertraging vertrouwd aan. Spanje voert Europese regelgeving regelmatig met vertraging in, iets wat ook zichtbaar was bij de nieuwe regels voor de ITV-keuring en bij het uitfaseren van diensten als Binance na de invoering van de Europese MiCA-verordening. Tot de Spaanse wet er daadwerkelijk ligt, blijft het dus vooral zaak om zelf goed te onderhandelen met de fabrikant of verkoper.

(Bron: SpanjeVandaag 31/07/2026)