Winkels en supermarkten in Spanje hoeven voorlopig geen statiegeldautomaten neer te zetten. Het verplichte inleversysteem voor flessen en blikjes komt er zeker, maar pas in 2029 in plaats van november 2026.
Het gaat om het Sistema de Depósito, Devolución y Retorno (statiegeldsysteem, afgekort SDDR), waarmee klanten een paar cent extra betalen bij aankoop van een drankje in blik of plastic fles en dat bedrag terugkrijgen bij inlevering van de lege verpakking. De Spaanse wet schrijft voor dat het systeem er uiterlijk 22 november 2026 moet zijn, omdat het land de Europese recyclingdoelen al jaren niet haalt. In de praktijk wijst alles erop dat winkeliers, supermarkten en horecazaken nog jaren langer met de gele container moeten doen.
Waarom loopt de invoering zo veel vertraging op?
Het probleem zit niet bij Brussel, maar bij de bureaucratie in Madrid. Nieuwsmedium El Periódico meldt dat de invoering van het SDDR voor winkels en verkooppunten is uitgesteld tot 2029. Vier organisaties, waaronder Ecoembes en Procircular, dienden al ruim een jaar geleden hun aanvraag in om het systeem te mogen beheren. Omdat al deze partijen statutair in de Comunidad de Madrid (regio Madrid) zitten, moet juist die regionale overheid de vergunningen afgeven. Die procedure ligt al maandenlang stil, waardoor de hele aanvraag opnieuw moet beginnen.
Minister Sara Aagesen van Ecologische Transitie erkende eerder al tegenover nieuwsmedium 20minutos dat 2029 realistischer is dan de wettelijke datum van november 2026. Daarmee geeft de regering feitelijk toe dat de nationale Ley de Residuos (afvalwet) uit 2022 op gespannen voet staat met de eigen planning.
Wat betekent dit voor winkels en supermarkten?
Meer dan 500.000 verkooppunten in Spanje vallen straks onder de nieuwe regels, van grote supermarktketens tot de kleine buurtwinkel. Zij moeten inleverautomaten plaatsen of, bij kleinere oppervlaktes, verpakkingen handmatig terugnemen. Zolang de vergunningen in Madrid vaststaan, kan geen enkele operator die machines daadwerkelijk gaan uitrollen. Supermarktorganisaties hebben er al eerder bij de overheid op aangedrongen om met één simpel en flexibel systeem te komen, juist om te voorkomen dat winkeliers straks met tegenstrijdige regels blijven zitten.
Wat verandert er voor consumenten in de tussentijd?
Voorlopig dus niets. De statiegeldautomaten die Nederlanders en Belgen uit eigen land kennen, blijven in Spaanse supermarkten uit. Het bedrag ligt naar verwachting rond de tien cent per verpakking, een stuk lager dan de vijftien cent voor blikjes in Nederland. De Spaanse overheid benadrukt dat het om een fianza (terugbetaalbare borgsom) gaat en niet om een belasting. In de horeca ligt dat overigens anders: SpanjeVandaag schreef eerder al dat bars en restaurants sinds 12 augustus formeel al onder de verplichting vallen, ook al is nog niet duidelijk hoe streng dat in de praktijk wordt gehandhaafd.
Wat betekent dit voor Nederlanders en Belgen in Spanje?
Wie hoopte binnenkort flessen en blikjes bij de Mercadona of Carrefour te kunnen inleveren, moet dus geduld hebben. Voor expats en vakantiegangers blijft de gele container voorlopig het enige aanspreekpunt voor plastic afval. SpanjeVandaag berichtte al in mei dat de regio Madrid de landelijke uitrol blokkeert, en die situatie is sindsdien niet wezenlijk veranderd. Ondertussen experimenteert Mercadona in Portugal al met een alternatief systeem waarbij klanten een beloning krijgen zonder vooraf te betalen, wat een indicatie kan zijn van hoe Spaanse ketens de overgangsperiode gaan overbruggen.
Voor de horeca gelden ondertussen al wel nieuwe Europese regels rond verpakkingen, terwijl supermarkten zelf al langer om duidelijkheid vragen. Dagelijks belanden naar schatting 35 miljoen drankverpakkingen als zwerfafval in de Spaanse openbare ruimte, van stranden tot binnensteden. Zolang Madrid de vergunningen niet afgeeft, verandert daar voorlopig weinig aan.
(Bron: SpanjeVandaag 18/08/2026)
